Topola – wydobywanie piękna z pospolitości

topola

Topola nie należy do drzew pięknych ani szczególnie pożądanych. Taki chwast w mieście, bo przeszkadza alergikom. Szybko rośnie, więc szybko zaczyna przeszkadzać, zacieniając okna czy korzeniami wybrzuszając chodniki. Cóż w niej pięknego? Albo szlachetnego? Jest ich 35 gatunków, sporo odmian i mieszańców międzygatunkowych. Ogrodnicy poszukują odmian ozdobnym, np. topola włoska, balsamiczna czy liczne mieszańce lub klony (nie jako nazwa gatunku ale forma rozmnażania). Zawadza w mieście a i biologom przyprawia zmartwienie. A wszystko przez liczne krzyżówki międzygatunkowe. No bo jak klasyfikować takie krzyżówki? Mieszańce burzą sztywne wytyczone granice klasyfikacji czy innego szufladkowania. 

Topola należy do rodziny Salicaceae, spokrewniona jest z wierzbami (te również tworzą liczne krzyżówki międzygatunkowe). Są to drzewa i krzewy dwupienne (czyli drzewo ma płeć żeńską lub męska a przez to inne kwiaty, w przypadku topoli nazywane kotkami). Topole są wiatropylne. Maleńkie nasiona topoli zaopatrzone są w jedwabiste włoski, w rezultacie łatwo unoszone są przez wiatr. Jest to przystosowanie do dyspersji charakterystyczne dla gatunków pionierskich. Gdy takie nasiono wyląduje na podmokłym gruncie to zaczyna kiełkować. Topole preferują gleby żyzne i wilgotne.

Mają przede wszystkim znaczenie gospodarcze, bo szybko rosną. Nie każdy w tej gospodarczej pospolitości dostrzeże piękno. Ale prof. Małgorzata Chomicz, spacerując po Dobrym Mieście znalazła na chodniku duży liść. Dostrzegła w nim piękno jesiennego kształtu. Zachwyciła wielkość. I dlatego liść topoli dobromiejskiej znajdzie się na dachówce, twórczo i graficznie przetworzony. Ale wcześniej „przeniósł” się na blachę (co widać na załączonym zdjęciu). Trzeba artysty by dostrzegł piękno w pospolitości i wydobył je, by pokazać zwykłemu zjadaczowi chleba. Spójrz pod nogi, tam też są rzeczy wartościowe i piękne. Na co dzień w pośpiechu mijamy je…

Jesienią liść spadł z drzewa na chodnik by… trafić na dachówkę. Gadająca dachówkę. Sądząc po wielkości i kształcie liścia należy do jakiegoś mieszańca topoli czarnej (Populus nigra). Jest więc ta dobromiejska topola taka jak my na Warmii i Mazurach – mieszańcem „wielokulturowym”. Niedostrzegana w gwarnym świecie wielkomiejskich celebrytów.

Topole wraz z wierzbami są najszybciej rosnącymi drzewami w klimacie umiarkowanym. Dlatego wykorzystywane są do produkcji energii odnawialnej z biomasy. W dzikiej przyrodzie można je spotkać w środowisku wilgotnym, w lasach nadrzecznych, głównie w lasach łęgowych oraz jako domieszkę w innych lasach liściastych. Teraz coraz liczniej pojawiają się w plantacjach, uprawianych dla potrzeb energetycznych. Topole są drzewami stosunkowo krótko żyjącymi (100-200 lat). Tylko wyjątkowo żyją dłużej. Dostarczają miękkiego drewna, używanego do produkcji celulozy, papieru, zapałek, lecz także korpusów gitar elektrycznych i bębnów. No, wreszcie coś artystycznego.

Jako drzewa ozdobne sadzone są w miastach – ale głównie te nie owocujące czyli męskie (żeby nie „pyliły” nasionami). Ciekawe co na to feministki? Ale sadzone są jako wstęp do właściwego drzewostanu w parku i przy drogach. By szybko wypełniły pustkę, a potem są zastępowane innymi, bardziej „szlachetnymi” gatunkami drzew. Topola zrobiła swoje i może odejść… Jak już wspomniałem topole tworzą liczne mieszańce i klony (organizmy powstałe w wyniki klonowania lub rozmnażania bezpłciowego, są wiernymi kopiami genetycznymi).

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s