20 lat biologii w Bydgoszczy. A ile w Olsztynie?

Czas szybko biegnie, i dzień dzisiejszy szybko staje się historią. Spoglądanie w tył ma sens, nie tylko dlatego że porządkuje. Daje także refleksję i perspektywę na przyszłość. Szersza, czasowa i procesowa perspektywa daje nam dystans do przemijającej codzienności.

Właśnie od kolegi z Bydgoszczy dostałem ciekawą książkę pt. "20 lat biologii w Bydgoszczy", pod red. Haliny Ratyńskiej, wydaną w 2014 roku. Jak łatwo się zorientować finanse pochodzą z urzędu marszałkowskiego i Programu Regionalnego Unii Europejskiej. Wbrew niedawnym jękom eurosceptyków Unia Europejska nas nie wynaradawia ani nie niszczy. Wręcz przeciwnie, pozawala nam dokumentować naszą historię i mocniej się zakorzeniać.

Zmiany w szkolnictwie wyższym bardzo szybko zachodzą. 20 lat w kształceniu biologów na poziomie wyższym to dużo. Przykładem jest Bydgoszcz. Powstał kierunek, rozwijał się, a teraz spada liczba studentów. Może niebawem zaniknie a raczej ulegnie transformacji, swoistej metamorfozie. Dobrze, że takie książki powstają. Zebrana jest w nich nie tylko historia lokalna. To dobry materiał w przyszłości do analiz i porównań, do szukania procesów bardziej ogólnych (trzeba mieć co porównywać).

W opisywanej książce zebrane są biogramy twórców biologii, obecne i dawne badana naukowe, sylwetki absolwentów, losy studenckich kół naukowych. Miło się czyta. I porównuje.

Wyznaczanie granic historycznych jest trudne. Procesy się dzieją ciągle. Tylko umownie wyznaczamy jakieś daty jako cezury czasowe. Jedno się kończy, zaczyna drugie, niemalże w formie płynnego przejścia (ewolucji czy sukcesji ekologicznej). Wybór faktów i osób w jakimś sensie zawsze będzie subiektywny (każda pliszka swój ogonek chwali). Skoro w pisanie zaangażowani są sami uczestnicy, to i subiektywny jest wybór tego co ważne i mniej ważne. Niemniej powstaje dokument, relacja, bardzo ważna dla przyszłości.

Bez wątpienia podobna książka przydałaby się w Olsztynie, dla zebrania i ocalenia od zapomnienia olsztyńskiej biologii. Kiedy się zaczęła? Bez wątpienia blisko 40 lat temu w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie. Początkowo w ścisłym związku z geografią. Potem powstał samodzielny Instytut Biologii, kształcący nauczycieli biologii… ale wiele osób trafiło do nauki i zawodów pozanauczycielskich. Potem nazwa jednostki została rozszerzona: Instytut Biologii i Ochrony Środowiska. Równie znak czasu. Dwa lata przez powstaniem UWM, na ówczesnej ART , powstał Wydział Biologii i uruchomiono kształcenie w zakresie biologii. Była to konkurencja w stosunku do WSP. Ale w momencie połączenia uczelni i powstania Uniwersytetu, Wydział Biologii powstał z połączenia odrębnych jednostek. Była tylko jedna, zintegrowana biologia. Poza kształceniem magisterskim szybko uzyskano uprawnienia do doktoryzowania i habilitowania w zakresie nauk biologicznych. Rozwój bez wątpienia. Potem uruchomiono kolejny kierunek kształcenia: biotechnologię. I niebawem okazało się, że więcej jest studentów biotechnologii niż biologii. Także i z tych względów wydział zmienił nazwę na Wydział Biologii i Biotechnologii. Rozpoczęte zostały także starania o pełne prawa akademickie, czyli możliwość doktoryzowania i habilitowania w zakresie biotechnologii. Pojawił się kolejny nowy kierunek: mikrobiologia a ostatnio międzywydziałowy kierunek licencjacki "dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze". Biologia uniwersytecka jako nauka podstawowa, wydaje się w zaniku (kosztem biologii jako nauki stosowanej). Na to nakłada się obecny niż demograficzny. Biologia – jako kierunek kształcenia – ulega ewolucyjnej transformacji.

Warto spisywać i ocalić od zapomnienia. Świat szybko się zmienia a niebawem zabraknie osób, które pamiętają, natomiast dokumenty ulegną rozproszeniu i zapomnieniu…. Sensem nauki jest przecież obserwowanie, dokumentowanie, przechowywanie i upowszechnianie. Zostawmy jakiś materiał badawczy dla historyków, socjologów, historyków nauki itd. Technologie informatyczne na dodatek dają nam zupełnie nowe możliwości.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s