Czerw, czerwiec, czerwony czyli o związkach etymologii z entomologią a fizjologii z filozofią

Rozważania o koszenili i czerwcu polskim  skłoniły mnie do poszukiwań etymologicznych. W taki sposób entomologia splotła się z etymologią a nauka przyrodnicza z humanistyczną.

Czerw to nazwa robaka lub larwy owada (robakowatej w kształcie). Do tej pory używane w pszczelarstwie (a może pszczelnictwie?) – czerw to larwy pszczół. Dawniej czerw zapisywano także jako czyrzw, czyrw, czyrwotoczyna, czerwotocz. Jeśli spojrzeć na czerwca polskiego to właśnie jest czerw. Zatem nazwa od czerwia a nie koloru czerwonego się wzięła (jak jak buraczkowy, kawowy, granatowy, brązowy itd.). Nawet odwrotnie to kolor czerwony wziął nazwę od czerwia (zwanego dawniej także czyrwcem i czerwcem). A wraz z kosztownym i dobrym barwnikiem rozmiosła się po innych ludach słowiańskich. Chyba wcześniejszą nazwą słowiańską na kolor czerwony to krasny, bo czerwony zaiste jest piękny.

A skąd nazwa miesiąca czerwiec? Też od czerwia-czerwca. To czas, gdy być może czerwca pozyskiwano lub czas gdy czerwie się w barciach z rojami pszczół pojawiały (czerwić się – gdy czerwie się "lęgły", pojawiały w plastrach).
Mały owad a jaki wpływ na język i na nasze życie wywarł (zobacz też menda, mendoweszka).

Biolodzy szukają pokrewieństwa porównując podobieństwa między gatunkami (morfologia, anatomia, ontogeneza, ekologia) oraz odtwarzając ewolucję poprzez DNA. Podobnie w etymologii, poszukuje się zmian, zachodzących w języku, aby odtworzyć ewolucję słów i języka. 

A że biologia z humanistyką mocno splątane to świadczy powyższa ilustracja z księgarni, gdzie fizjologia zaplątała się między filozofią. Prawda, że słowa bardzo podobne? Fizjologia starzenia się – w filozofii większe osiągnięcia uzyskuje się gdy wiek starszy i wiedza nagromadzona w głowie większa. Więc być może jest jakaś ukryta myśl z tak ułożonych książek. Sensu doszukać się można nawet tam, gdzie był przypadek.

A na dodatek kiedyś na nauki przyrodnicze mówiono filozofia przyrody. Mało kto już pamięta, że skrót PhD odnoszący się do doktoratu ma w sobie właśnie philosophy. Najpierw był filozof przyrody zajmujacy się historia naturalną, potem dopiero pojawił się naukowiec i biolog.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s