Nauka jest jak życie – nie rozwija się przez przypadkowe odkrycia

Nauka jak życie (biologiczne)  nie rozwija się od przypadkowych odkryć, raczej całościowo jak biosfera. Dostrzegamy jednostkowe „mutacje” w postaci odkryć, przypisywanych konkretnym osobom. Ale te odkrycia dojrzewają wieloosobowo (polecam Flecka – "kolektywy myślowe"). Te same pomysły dostrzec można u wielu autorów. Nakowcy i mędrcy nie pracują w pełni indywidualnie – raczej są jak drzewa w lesie lub rośliny na łące, powiązane interakcjami w cały ekosystem. O całości nie decyduje tylko jakość elementów ale również (a może przede wszystkim) relacje i oddziaływania między tymi elementami.

Nauka nie jest sumą odkryć indywidualnych. Ale przejawy całej „biosfery” ujawniają się w indywidualnych odkryciach, poglądach. Trochę przypadek decyduje, że ten a nie inny uczony stanie się synomimem i pierwszym odkrywcą (widocznym w publikacjach i podręcznikach). Nie tylko pierwszeństwo ale jest to i usytułowanie w nurcie badawczym, zdolność do zakomunikowania. Kiedy chcemy wyrazić swoją myśl, szukamy odniesienia do tradycji i już istniejącej wiedzy, chcemy podeprzeć się autorytetem. Cytujemy więc to, co znamy, co jest najłatwiej dostępne (dostepne w internecie czy czasopismach w pobliskiej bibliotece). Nie robimy całościowego i kompletnego przeglądu (nie robimy za każdym razem!). Wiedza indywidualna jest w części jak hologram – oddaje stan całości.
Im mniejszy kawałek, tym mniej wyraźnie i mniej dokładnie, ale całość jest widoczna.

Kształcenie, to nie jest sprawdzanie pamięciowe, patchworkowe, ale sprawdzanie koherentności (spójności) i zdolności do samodoskonalenia indywidualnego systemu wiedzy studenta. Czy rozumie (bo rozumienie jest dobrym wskaźnikiem całościwego systemu wiedzy, czy jest spójny i działający), czy potrafi wykorzystywać i czy ten system wiedzy jest zdolny do wzrostu, rozwoju i samodoskonalenia oraz dostosowywania się do środwiska i czy potrafi się "reprodukować".

Wiedza jest jak system żywy, jak „materia ożywiona”. Na uniwersytetach ożywiamy indywidualne systemy. Nie wiedza addytywna i sumaryczna, encyklopedyczna, ale wiedza systemowa, zdolna do samodzielnego działania w zmieniających się okolicznościach zewnętrznych.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s