O Antarktydzie, Marsie i poszukiwaniu istoty życia (czekając na śnieg)

Obserwacja odkryć naukowych może być nie mniej ekscytująca niż śledzenie meczu piłkarskiego czy serialu kryminalnego. Nauki biologiczne są jedną z tych dziedzin, w których w ostatnich latach dzieje się niezwykle dużo. Ciągle nowe odkrycia zmianiają nasz pogląd na świat. W ostatnich miesiącach docierają do nas niezwykle isteresujące wyniki badań antarktycznych jezior podlodowcowych oraz relacje z poszukiwania życia na Marsie.

Wydaje się, że pojęcie życia należy do aksjomatów, pojęć podstawowych, niedefiniowalnych. Bo każdy wie, co to jest życie. Łatwiej jest życie biologiczne opisywać, poznawać, niż podać zwięzłą definicję "co to jest życie". Do niedawna łatwiej było wymieniać organizmy żywe i elementy przyrody nieożywionej. Poznanie naukowe zbliża się do granic, a przez to wymagana jest definicja. Bo człowiek tworzy zupełnie nowe sytuacje – a więc nie można odwoływać się do aksjomatów i powszechnej wiedzy.

Po drugie przygotowujemy się na spotkanie życia na nowych planetach. Będzie inne, a więc niezbędna jest definicja (abstrakcja a nie wymienianie lub opis). Po trzecie granica między życiem biologicznym a życiem psychicznym (informacja biologiczna i informacja kulturowa) jest płynna. Tak jak w książkach Stanisława Lema – czy roboty mogą być żywe? Tworzymy życie syntetyczne (biologia syntetyczna, transplantacje) – to swoista falsyfikacja naszej definicji życia.
Jeśli potrafimy stworzyć żywe istoty od początku a nie tylko modyfikując, to eksperymentalnie zweryfikujemy to, czy znamy istotę życia.

Ostatnie informacje z NASA pokazały, że jest woda na Marsie oraz, że znaleziono tam ślady węgla. Może (ale nie musi) oznaczać to, że życie istniało (istnieje?) na Marsie. Na taką ekscytujacą chwilę czekałem od kilkudziesięciu lat. Kiedyś były to książki science-fiction oraz spekulacje, dzisiaj jesteśmy zdaje się o krok od przełomowego odkrycia. Wodę na dodatek odkryliśmy także na innych ciałach Układy Słonecznego oraz jeszcze dalej w kosmosie.

Zrozumienie tego, jak może wyglądać ewentualne życie pozaziemmskie, ułatwia nam badanie Antarktydy. Naukowcy próbują się dowiercić (z sukcesem) do jezior, znajdujących się pod lodowcem na Antarktydzie. Jak możemy dowiedziec się z doniesień prasowych, naukowcy znaleźli w Jeziorze Vida wiele bakterii, żyjących w słonej wodzie o temperaturze -13 stopni Celcjusza. Są to warunki niezwykle ekstremalne. Do tej pory wydawało się nam, że w takich warunkach nic żywego nie może istnieć.

Ale w odkryciach z Antarktydy jest jeszcze coś niezwykle ekscytujacego. Te bakteryjne (i nie tylko bakteryjne) biocenozy rozwijały się bez łączności z naszym światem przez kilka tysięcy lat. W  Jeziorze Vida, pod 16-metrową warstwą lodu, rozwija się życie, mimo że nie dociera tam światło. Stężenie soli jest kilka razy większe niż w wodzie morskiej. To właśnie dzięki tak dużemu zasoleniu woda nie zamarza mimo ujemnej temperarury.

To nie jedyne podlodowcowe jezioro badane na Antarktydzie. Można zatem spodziewać się kolejnych ekscytujących i być może sensacyjnych doniesień. Jezioro Wostok, do którego dowiercają się naukowcy z Rosji, odizolowane było od naszego świata przez miliony lat.
Co tam żyje – jeśli żyje – i jakie to będzie miało znaczenie poznawcze i praktyczne (może epidiemiologiczne)?

Także biolodzy z Olsztyna wyjeżdżają na badania
antarktyczne. Co prawda nauka to nie serial telewizyjny i na efekty trzeba czekać długo, to i tak jest to niezwykle intrygujące.

A w oczekiwaniu na śnieg w Olsztynie i kolejne doniesienia z badań antarktycznych i marsjańskich, zamieszczam zimowe zdjęcie. Tak było kilka lat temu w Łajsie.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s